Thông tin
 
Thống kê
 22 Hôm nay
 146 Tuần
 525 Tháng
 7.532 Năm
 46.655 Tất cả
1 Online
 
Video
 

kẻ rị kẻ chè (Phần 2)

Kẻ Rỵ có năm vị thành hoàng thời ở 5 miếu thuộc các làng Bắc, Trung, Nam:

-Miếu Cả (làng Nam): Thờ ông Thánh Đào.

-Miếu Nhị (làng Bắc): Thờ ông Thiên Phúc (còn gọi là Thiên Mao)

-Miếu Tam (làng Trung): Thờ ông Đại Hành.

-Miếu Tứ (làng Nam): Thờ ông Thái Tố.

-Miếu Ngũ (làng Trung):Thờ Bạch Y Long (còn gọi là miếu Bà) .

            Thánh Đào là thành hoàng chính của làng. Ông là người đầu tiên khai phá mảnh đất Kẻ Rỵ này như nhân dân thường kể. Tên ông là Đào Thúc Tiêu (gọi là Đào Tiêu hay Đào Thục). Dân Kẻ Rỵ kiêng nói chữ “Tiêu” và không cúng chuối tiêu, chỉ cúng bằng chuối ngự. Trong văn khấn của miếu Cả (hiện nay không còn). Bắt buộc phải có 4 câu sau:

Tư thiết tứ dương sinh vi tráng

Ngược thời âm dộng tác chi kỳ

Ngã ngưỡng bồn cao minh chi thượng

Áp Lý Dào khai các chi tiên

            Theo các cụ, 4 câu này không thể thiếu được khi khấn tế. Xin tạm dịch :

Tư chất như sắt, ý tứ sáng sủa, sinh thời thì cường tráng

Khi chết còn âm phù nhiều sự kì dị

Mảnh đất của ta đây vừa cao vừa sáng

Làng xóm này vốn họ Đào là người làm nhà đầu tiên.

            Ở làng Trung hiện nay còn vườn Đào, truyền rằng đó là nhà của ông Đào tiêu trước kia.

            Các ông Thiên Phúc, Đại Hành và Thái Tố là thiên thần, bảo hộ cho dân làng làm ăn thịnh vượng “nhân khang vật thịnh”. Có lẽ đó là dấu vết của những ông khổng lồ trong thần thoại cổ chăng?

            Bạch Y Long cũng là thiên thần. Miếu của nữ thần này nằm ngay trên đất chợ Rỵ xưa, cạnh sông Lê Điều kiêng kị là vào Miếu Bà  trong những ngày hội lệ không được mang đồ trắng, ai vô ý không kiêng sẽ “gặp điều chẳng lành” (!).

            Ngày hội lễ thành hoàng là ngày mồng 9 mồng 10 tháng Hai âm. Vào ngày này, kiệu của ông Thiên Phúc, ông Thái Tố và ông Đại Hành rước đến Miếu Bà. Sau đó, 4 kiệu của 4 vị Thành hoàng này đều rước đến Miếu Cả và việc tế lễ mới bắt đầu. Trong ngày hội tế này nhân dân tổ chức đánh cờ để đua tài với thiên hạ song trước hết là để cầu chúc cho dân làng làm ăn phát đạt (1).

            Kẻ Chè chỉ có một vị thành hoàng đó là Thánh Lưỡng (ông này được thờ rất nhiều nơi trên đất Thanh Hóa).Thánh Lưỡng ở đây có duệ hiệu là “Trung Quốc (?) thượng đẳng  tối linh tôn thần”. Truyền thuyết kể: đó là vị tướng đi đánh giặc bị giặc chém rơi đầu và lắp đầu lại phi ngựa chạy. Đến đây một giọt máu rơi xuống nên dân lập đền thờ và phong làm thành hoàng (2).Vị tướng này chạy đến làng Đại Từ (xã Đông Thịnh, Đông Sơn) lại rơi một giọt máu nữa. Đại Từ cũng lập đền thờ. Từ đó hai làng (Đại Từ và Trà Đông) kết  nghĩa. Đình thờ Thánh Lưỡng ở trên bờ sông Lê bên phía Kẻ Chè, hàng năm mở hội thờ vào ngày mồng 10 tháng 3 và mồng 10 tháng 5, không có tục lệ gì đặc biệt cả ngoài việc kiêng nói tiến “cuốc” mà nói cuốc là “xới ” .

            Kẻ Chè còn thờ Thánh Khổng tức ông Khổng Minh Không, làm tổ sư nghề đúc đồng. Việc thờ đức Thánh Khổng cũng mới có từ thời Tự Đức. Trước kia, làng thờ hai ông họ Vũ làm tổ sư nghề đúc đồng và ông họ Lê làm tiếng hiền. Đến khi “rước bát hương” Thánh Khổng từ chùa Keo về thì phối hưởng các ông họ Lê và họ Vũ vào đền thờ Thánh Khổng.

            Ngoài ra, Kẻ Chè còn thờ Thích Ca Mầu Ni ở một ngôi chùa nhỏ, song không đáng chú ý.

 

(1)   Xem phục lục: Hội cờ Rậy

(2)  Xin xem “Sự thật trong việc thờ cúng dị đoan” của Vũ Ngọc Khánh. Nhà xuất bản Thanh Hoá 1984.