Thông tin
 
Thống kê
 23 Hôm nay
 147 Tuần
 526 Tháng
 7.533 Năm
 46.656 Tất cả
2 Online
 
Video
 

VUA CỔ VẬT HÀO HIỆP

Vua” cổ vật hào hiệp



 - Làng cổ ngoạn đang loạn vì quá nhiều “vua”: Nào là “vua” đồ cổ Hà thành; “vua” bình vôi; “vua” điếu bát... Nhưng có một vị “vua” mà dường như được giới chơi cổ vật thừa nhận, đó là “Vua từ thiện” cổ vật Đoàn Anh Tuấn – GĐ Trung tâm Unesco Nghiên cứu, bảo tồn cổ vật Việt Nam - người hiến tặng cổ vật nhiều nhất hiện nay.

Bán nhà chơi đồ cổ!

Dáng người thấp, râu dài, mái tóc muối tiêu búi tó sau gáy, Đoàn Anh Tuấn ngồi giữa căn phòng ngập cổ vật, khiến nhiều người liên tưởng đến ông đồ "gàn" thế kỷ trước, mà cái máu mê đồ cổ đã ngấm vào dòng tộc nhà ông đồ này từ thời ông cố nội. Ba đời định cư ở xứ kinh kỳ, dân Hà Nội gốc ở 36 phố phường thuở trước đều biết tiếng dòng tộc họ Đoàn vì cái thú mê đồ cổ.

 

 

Đoàn Anh Tuấn ngồi giữa căn phòng ngập cổ vật.

 

Đến đời Tuấn, đồ cổ “ám” nặng đến nỗi người thân cũng gọi là Tuấn “hâm”, Tuấn “gàn”... Gàn đến mức mà năm 1998, khi Nhà nước ban hành Luật Di sản thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về đồ cổ, gã vội bán ngôi nhà mặt phố Trương Định dồn tiền mua cổ vật. Thậm chí, gã từng hành nghề bơm vá, sửa xe đạp, mò lên các bãi vàng để kiếm tiền mua cổ vật.

Truân chuyên là thế, nhưng nếu tận mắt chứng kiến cổ vật được bày khắp nhà mới biết trời chẳng phụ lòng gã. Cổ vật được gã bày xếp theo niên đại, lâu đời nhất chính là chiếc tủ bày các công cụ lao động sản xuất, vũ khí của người xưa; kế đến là các trang sức của nền văn hoá Đông Sơn; nhà bằng đất nung từ thời kỳ đầu công nguyên; bình triều đại Lý, Trần với những ấm rượu gốm men trắng thế kỷ 13 - 14... Những chiếc trống đồng Đông Sơn, ấm rượu đồng rèn đầu rùa thế kỷ I - III; tượng Quan âm đồng thế kỷ 18... được chất đầy trong căn phòng ngót nghét trăm mét vuông trên tầng 2. Các loại bình gốm, âu, ang... không còn chỗ để, phải xếp trên các bậc thang. Bộ sưu tập vũ khí cổ như kiếm sắt cán đồng thế kỷ III - I trước Công Nguyên; kiếm lưỡi sắt cán đồng thế kỷ V - III trước Công Nguyên... treo đầy tường.

Vào nhà gã, nhìn cổ vật chen chúc, ken đặc, ai cũng chắc mẩm gã này giầu lắm, “lộc giời” từ cổ vật sẽ khiến gã “nứt đố đổ vách”!. Nhưng gã lắc đầu bảo: “Nhầm to. Đồ cổ ngốn cả gia sản của tôi nhưng đã sinh lời được gì đâu. Tôi sống được là nhờ nghề chế tác đá quý và làm đồ gỗ giả cổ”.

 


Một số cổ vật trong bộ sưu tập của Đoàn Anh Tuấn.

“Dị ứng” cổ vật trục vớt...

Số cổ vật của Đoàn Anh Tuấn có đếm, có diễn giải cả ngày cũng không hết. Anh mua đồ cổ chỉ để chơi và hiến tặng chứ chẳng bao giờ tính đến chuyện lời lỗ. Dường như giời định gã có duyên với cổ vật, nên nhiều khi gã mua được những món cổ vật quý với giá rất bèo. Như chiếc trâm cài tóc có niên đại tới 2.500 năm, gã chỉ mất 200.000 đồng, trong khi có người phải bỏ ra vài triệu đồng mới mua nổi.

 

Ngược lại, nhiều khi lão cũng “nghiến răng” bỏ tiền mua bằng được món cổ vật với giá “lưng chừng trời”, như chiếc vò đựng ngũ cốc thời Bắc thuộc. Chiếc vò này được đem đấu giá với giá khởi điểm chỉ có 100.000 đồng, gã tức khí khi thấy cổ vật lâu đời bị định giá thấp lè tè liền xướng luôn mức giá 4 triệu đồng. Qua vài lần trả giả, cuối cùng Tuấn “gàn” cũng sở hữu chiếc vò đó với giá 1.200 USD. Chỉ vì gã không muốn chiếc vò đó bị các nhà buôn tuồn ra nước ngoài nên dù trong túi lúc ấy chẳng đủ đã đành phải gom tiền từ bạn bè.

Máu cổ vật là vậy, nhưng Đoàn Anh Tuấn không bao giờ “chơi” đồ trục vớt. Gã bảo: “Tôi không thích cái thứ đồ chất đống trên thuyền đem đi bán, gặp tai nạn bị chìm nghỉm dưới đáy sông, đáy biển. Thứ đó chỉ là hàng hoá mới ra lò, chưa có chủ sở hữu, chưa qua tay người sử dụng”. Gã cũng “kỵ” cổ vật Trung Quốc, chỉ thích chơi những thứ đồ mà các cụ người Việt từng dùng. Gã bảo, có người cứ lao vào mua những cổ vật đắt tiền nhưng đến khi hỏi của ai thì mới lòi ra là của nước ngoài. Như vậy thật “vớ vẩn”, vì cổ vật của đất nước thì không ca ngợi, sưu tập, giữ gìn lại đi ca ngợi, sưu tập cái của nước khác.


Những cổ vật được trưng bày một cách gọn gàng ngăn nắp.

Muốn mọi người được “sướng” cái “sướng” của mình!

Sở hữu hàng ngàn, hàng vạn cổ vật và cũng đã hiến tặng cho các bảo tàng chừng số đó món đồ quý hiếm.Được phần đông giới chơi thừa nhận là một trong những người có nhiều cổ vật nhất, nhưng Đoàn Anh Tuấn chưa bao giờ nhận mình là “vua”. Suốt cuộc nói chuyện, gã luôn tránh nói về mình, gã chỉ sợ người ta hiểu lầm gã thích “phô”. Với gã, thú chơi này cốt là để dưỡng tâm chứ không phải dưỡng trí, gã tự nhận mình không phải là nhà buôn, nên không có món cổ vật nào gã thích nhất cả.

 

Trong khi thiên hạ đua nhau thích những món đồ cổ có giá trị, thì gã lại chỉ thích làm sao để nhiều người hiểu biết về cổ vật; và nhận thức về nó thật trong sáng, sạch sẽ chứ không phải là nghĩ nó bao nhiêu tiền, mang lại lợi nhuận thế nào. Với Tuấn “gàn”, cổ vật chính là vật chứng lịch sử, phải mang lại lợi ích văn hoá cho cộng đồng, mới là chơi cổ vật, chứ không phải cứ lao vào những món đắt tiền.

 

Vì thế, gã liên tục mua cổ vật rồi liên tục hiến tặng lại cho các bảo tàng. “Nhờ bảo tàng giữ hộ thì sẽ nhiều người được "sướng" cái sướng của mình, vui cái "vui" của mình. Qua các hiện vật cổ đó sẽ có thêm nhiều người biết thế nào là cổ vật để nếu có lần nào vô tình đào vườn thấy cái ấm sứt cổ trong lòng đất thì cũng biết đó là đồ cổ mà giữ gìn”, gã “gàn” tâm sự.

 

Mà những cổ vật gã tặng cho các bảo tàng không phải loại xoàng xĩnh, như bộ hai chiếc trống Đồng Đông Sơn có niên đại 2.500 năm ở bảo tàng lịch sử. Cũng tại bảo tàng này, gã đang trưng bày 10 trống binh khí, 93 cổ vật quý hiếm ở Bảo tàng Thái Bình, 105 đồ từ thời Hậu đồ đá, thời Đông Sơn và thời nhà Trần ở bảo tàng Quảng Ninh, 50 hiện vật gồm thạp gốm hoa nâu, thạp gốm men ngà, thạp gốm men trắng xanh, hũ gốm hoa nâu, chậu, vò, gốm men các loại từ thế kỷ XIII đến thế kỷ thứ XIX và cả một chiếc sanh đồng quân dụng thời Trần lần đầu tiên được tìm thấy vừa được gã hiến tặng tại Bảo tàng Nam Định...

 

Đổi lại, gã được tặng vài chiếc bằng khen và vài trăm ngàn đồng. Ấy thế mà thiên hạ vẫn có kẻ “ác khẩu” bảo những người hiến tặng cổ vật nhất định vì mục đích nào đó. Dù vậy gã vẫn quyết làm  việc mình thích..                                                                                                          

Hạnh Vân